Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως είναι γνωστό, διαπράχθηκαν πολλά και σοβαρά εγκλήματα. Οι συμμαχικές δυνάμεις με τη λεγόμενη δήλωση της Μόσχας τον Οκτώβριο του 1943, ανέλαβαν την υποχρέωση να παραπέμψουν σε δίκη τους ναζί εγκληματίες πολέμου. Πραγματικά, μετά τη λήξη του πολέμου και συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 1945 υπογράφτηκε στο Λονδίνο η ιδρυτική πράξη του Διεθνούς Στρατοδικείου, που θα δίκαζε τους εγκληματίες.
Το δικαστήριο συγκροτήθηκε από τέσσερις δικαστές, έναν από καθεμιά από τις νικήτριες χώρες (Η.Π.Α., Ε.Σ.Σ.Δ., Μ. Βρετανία, Γαλλία) με πρόεδρο τον Βρετανό Τζέφρι Λόρενς. Η δίκη άρχισε τον Νοέμβριο του 1945 και διήρκεσε ως τα τέλη Αυγούστου 1946. Οι αποφάσεις διαβάστηκαν στις 30 Σεπτεμβρίου και την 1 Οκτωβρίου 1946 με κάποιους από τους 21 κατηγορούμενους που κάθισαν στο εδώλιο να καταδικάζονται σε θάνατο, άλλοι σε καταναγκαστικά έργα και ποινές κάθειρξης και τρεις αθωώθηκαν. Αν και διατυπώθηκαν διάφορες ενστάσεις, κυρίως για την εθνικότητα των δικαστών, αποτρόπαια εγκλήματα όπως γενοκτονία, φόνοι αμάχων και αιχμαλώτων, εκτοπίσεις για τη δημιουργία χώρων φυλετικής καθαρότητας κ.ά., δεν μπορούσαν να μείνουν ατιμώρητα.
Η δίκη των ναζί γιατρών (Doctors’ trial)
Για τη δίκη της Νυρεμβέργης έχουν γραφτεί πάρα πολλά και δεν νομίζουμε ότι θα είχε νόημα να ασχοληθούμε κι εμείς μ’ αυτή, καθώς λίγο-πολύ οι αναγνώστες μας γνωρίζουν ότι μπορούν πολύ εύκολα να βρουν περισσότερες λεπτομέρειες.
Σχεδόν άγνωστο όμως είναι ότι εκτός από τη Δίκη των εγκληματιών πολέμου, που σίγουρα αποτελεί την σημαντικότερη δίκη του 20ου αιώνα και μία από τις πλέον σημαντικές όλων των εποχών, έγιναν μία σειρά ακόμα από δίκες Γερμανών γιατρών, αξιωματούχων και γενικότερα εξεχόντων δικαστικών, στρατιωτικών, οικονομικών και άλλων παραγόντων των ναζί, που έμειναν στην ιστορία ως Δίκες της Νυρεμβέργης (γερμανικά Nurnberger Prozesse). Σε αυτές, 163 από τους 200 συνολικά κατηγορούμενους καταδικάστηκαν. Αμερικανικά στρατιωτικά δικαστήρια εκδίκασαν 12 τέτοιες υποθέσεις στη Νυρεμβέργη μετά το τέλος της δίκης των εγκληματιών πολέμου. Αυτές είναι γνωστές ως Trials of War Criminals before the Nuremberg Military(NMT) (Δίκες των εγκληματιών πολέμου ενώπιον των στρατιωτικών δικαστηρίων της Νυρεμβέργης) ή απλούστερα Μεταγενέστερες Δίκες της Νυρεμβέργης.
