Τι απέγινε ο ελληνικός χρυσός που φυγαδεύτηκε στην Κατοχή. Το περιπετειώδες ταξίδι Αθήνα – Κρήτη – Αίγυπτος – Ν.Αφρική για τη διάσωση του αποθέματος χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδος. Τι διηγούνται οι πρωταγωνιστές
Για την τύχη του ελληνικού χρυσού στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου έχουν ακουστεί διάφορα σενάρια, άλλοτε βάσιμα, άλλοτε ευφάνταστα, άλλοτε συνωμοσιολογικά. Προφανώς ελάχιστοι γνωρίζουν ότι υπάρχει καταγεγραμμένη επίσημη εκδοχή και μάλιστα άκρως περιγραφική για τις «περιπέτειες» του χρυσού που είχε στην κατοχή της η Τράπεζα της Ελλάδος κατά την εισβολή των Γερμανών.
Στο σπάνιο στις μέρες μας «Χρονικό της Τράπεζας της Ελλάδας», έκδοσης 1955, το οποίο επιμελήθηκε ο συγγραφέας Ηλίας Βενέζης, με πρόλογο του τότε διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και μετέπειτα πρωθυπουργού Ξενοφώντα Ζολώτα, υπάρχουν όλα τα επίσημα ιστορικά ντοκουμέντα για τον ελληνικό χρυσό επί Κατοχής.
Το απόσπασμα επιμελήθηκε το «Π» με μια ελάχιστη προσαρμογή στη σύγχρονη γλώσσα – για την ευκολία κατανόησης εκ μέρους των αναγνωστών – της γλαφυρής περιγραφής του Ηλία Βενέζη:
Ήταν πλέον φανερό ότι ολόκληρη η χώρα θα καταλαμβανόταν από τον εχθρό. Αποφασίσθηκε τότε όπως ο βασιλιάς και η κυβέρνηση αναχωρήσουν από την Αθήνα για να συνεχίσουν τον αγώνα και να υπερασπισθούν τα συμφέροντα της χώρας. Ο βασιλιάς και η κυβέρνηση, μετά και την αίτηση του πρεσβευτή της Μ. Βρετανίας, κάλεσαν τη διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος να ακολουθήσει την κυβέρνηση και να μεταφέρει την έδρα της τραπέζης εκτός των τμημάτων της χώρας που θα καταλάμβανε ο εχθρός.
Τόσο ο διοικητής της τράπεζας Κυριάκος Βαρβαρέσος όσο και ο υποδιοικητής Γεώργιος Μαντζαβίνος, υπακούοντας στην πρόσκληση, ακολούθησαν τον βασιλιά και την κυβέρνηση, με την απόφαση να μεταφέρουν την έδρα της τραπέζης εκεί όπου θα ήταν και η έδρα της ελεύθερης ελληνικής κυβέρνησης.

