Ας γυρίσουμε 3 χρόνια πίσω και θα καταλάβετε
Πως διαταράχθηκαν οι σχέσεις του με τον Γιουγκοσλάβο ηγέτη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, αποκαλύπτει ο Μίκης Θεοδωράκης με απαντητική του επιστολή στον γνωστό σκοπιανό τενόρο Μπλαγκόζα Νακόσκι, που διαμαρτυρήθηκε –με ανοιχτή επιστολή στα ΜΜΕ- για τη ξεκάθαρη θέση του Έλληνα μουσικοσυνθέτη για το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων, που εξέφρασε πρόσφατα δημόσια.
Μέσα από μία αναδρομή στο χρόνο, ο Μίκης Θεοδωράκης εξηγεί λιτά αλλά περιεκτικά, πως δημιουργήθηκε το λεγόμενο «Μακεδονικό» και πως έφτασαν οι Σκοπιανοί να αποκαλούνται «Μακεδόνες», να θεωρούν την ελληνική Μακεδονία «σκλαβωμένη» και να ονειρεύονται «Μεγάλη Μακεδονία» έως τον Όλυμπο και την Χαλκιδική.
Ενδιαφέρον έχει η αποκάλυψη του γνωστού δημιουργού, για τον λόγο που διαταράχθηκαν οι σχέσεις του με τον Τίτο, όταν αυτός του ζήτησε να συνθέσει μουσική για γιουγκοσλαβική ταινία που η Μακεδονία παρουσιαζόταν «κατεχόμενη» από την Ελλάδα. «Οι σχέσεις μας τότε διαταράχθηκαν, ιδίως όταν του τόνισα ότι δεν έπρεπε αυτός που έθεσε την πατρίδα του πάνω από τη Μόσχα και τον Στάλιν να μη μπορεί να εκτιμήσει τον δικό μου πατριωτισμό που κι εγώ έχω το θάρρος να τον θέτω πάνω απ’ όλα» επισημαίνει ο Μίκης Θεοδωράκης στον σκοπιανό καλλιτέχνη.
Η επιστολή του Μίκη Θεοδωράκη, που πραγματικά αξίζει να διαβαστεί πολλές φορές απ’ όλους, έχει ως εξής :
«Κύριε Νακόσκι,
Υποθέτω ότι είσθε πολύ νέος και επομένως δεν γνωρίζετε ορισμένα γεγονότα που συνέβησαν πριν από πάρα πολλά χρόνια και που εξηγούν τη σημερινή στάση μου στο θέμα των σχέσεων ανάμεσα στους δύο λαούς μας.
Πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν το νεαρό και αδύνατο τότε ΚΚΕ θέλησε να γίνει μέλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Μόσχα), το Βουλγαρικό και το Γιουγκοσλαβικό Κομμουνιστικό Κόμμα έθεσαν ως προϋπόθεση για την ένταξή του να δηλώσει ότι συμφωνεί να σχηματισθεί ανεξάρτητο κομμουνιστικό κράτος με το όνομα «Μακεδονία» που να συμπεριλαμβάνει όλη την Βόρειο Ελλάδα.
Όπως ήταν φυσικό, ξεσηκώθηκε θύελλα στην Ελλάδα, που ανάγκασε το ΚΚΕ να αναθεωρήσει αυτή τη θέση. Του έμεινε όμως ένα μεγάλο στίγμα, που νομίζω ότι έσβησε όταν το ΚΚΕ μπήκε στα 1941 επί κεφαλής της Αντίστασης κατά των Γερμανών.
Στο τέλος του πολέμου, δημιουργήθηκε η Κομμουνιστική Γιουγκοσλαβία και τότε ο Τίτο έδωσε στο νότιο τμήμα της χώρας, στην περιοχή του Βαρδάρη, το όνομα «Μακεδονία», με την ελπίδα ότι θα μπορούσε να βρεθεί στο μέλλον η ευκαιρία να φτάσουν τα σύνορα της χώρας του στο Αιγαίο.